Sağlık Hocası

İlik Nakli Nedir? Neden ve Nasıl Yapılır? Riskleri Var mıdır?

11.09.2019
244

Kemik iliği nakli nakline ihtiyaç duyan çoğu kişinin lösemi veya lenfoma gibi kanseri vardır. Farklı kemik iliği nakli tipleri vardır. Hastalığın türü ve ciddiyeti, ihtiyaç duyukacak nakil tipini belirler.

İlik Nakli Nedir? Neden ve Nasıl Yapılır? Riskleri Var mıdır?

Genel bakış

İlik nakli nedir? Kemiklerimizdeki kemik iliği, kan hücrelerinin oluşumundan sorumludur. Aslında, tüm kan hücreleri, “hematopoetik kök hücreler” veya daha genel olarak “kök hücreleri” olarak bilinen bir kemik iliği hücreleri alt kümesi tarafından oluşturulur.

Bu kök hücrelerin kendine has özellikleri vardır, yani kendilerini yenileyebilirler ve herhangi bir kan hücresi türünde gelişme kabiliyetine sahiptirler.

Günümüzde hematopoetik kök hücreler, belirli büyüme faktörleriyle tedavi sonrası periferik kandan veya göbek kordonundan da elde edilebilir. Bu nedenle, “hematopoetik kök hücre nakil işlemi” şimdilerde “ilik nakli işlemi” olarak da biliniyor.

Burada kırmızı kan hücreleri, beyaz kan hücreleri ve trombositler üreten kemik iliğinden kök hücreleri kısa bir kemoterapi seansından sonra bir alıcıya enjekte edilir. Bugün, bu birkaç hastalık için uygun bir seçenektir ve devam eden araştırmalarla başarı belirgin bir şekilde artmıştır.

İlik nakli türleri

   

Kemik iliğini veya kök hücrelerini bağışlayan kişiye bağlı olarak allojenik ve otolog olmak üzere iki temel nakil tipi vardır. Gerekli bilgiler aşağıda verilmiştir:

1- Allojenik nakil: Donör ve alıcı iki ayrı bireydir ve donörün kök hücreleri kullanılarak nakil işlemi yapılır.

2- Otolog nakil: Donör ve alıcı, nakile ihtiyaç duyan hastanın kendi kök hücreleri kullanılarak yapıldığı işlemdir. İşlem, primer hastalığı çıkarmak için hastaya yüksek doz kemoterapi vermeyi içerir.

Daha sonra, hasarlı kemik iliğini kurtarmak için otolog bir ilik nakli gerçekleştirilir. Bu transplant tipi minimal komplikasyona sahiptir ve multipl miyelom / lenfoma gibi hastalıklar için tercih edilir.

Kemik iliği nakline kimler ihtiyaç duyar?

   

İlik nakli tedavisinin önerildiği belirli koşullar ve hastalıklar vardır. Bunlar aşağıda sıralanmıştır:

  1. Kötü huylu koşullar:
    • Akut Miyeloid Lösemi
    • Akut Lenfoblastik lösemi
    • Kronik Miyeloid Lösemi
    • Hodgkin lenfoma
    • Hodgkin Dışı Lenfoma
    • Multipl Miyelom
    • Miyelodisplastik sendrom
    • Nöroblastom
    • Germ hücre tümörleri
    • Diğer nadir çocukluk çağı kanserleri
  2. Kanserli olmayan koşullar:
    • Talasemi
    • Orak hücre anemisi
    • Aşırı kansızlık
    • Fanconi anemi ve diğer kemik iliği yetmezliği sendromları
    • Doğuştan metabolizma hataları
    • Konjenital ümmün yetmezlik sendromları

Kemik iliği nakli riskli midir?

Evet, ilik nakli işlemi önemli riskler ve ciddi komplikasyonlar taşıyan karmaşık bir prosedürdür. Bazı pozitif bilgiler aşağıda verilmiştir:   

  • Eğer genç iseniz, tedavinin başarılı olma şansı bir hayli yüksektir.
  • Kan bağınız olan birinden ilik alıyorsanız, tedaviye yanıt vermeniz daha olasıdır.
  • Ciddi sağlık durumunuz yok ise, tedavinin iyi geçme ihtimali bir hayli fazladır.

Yukarıda saydıklarımızın haricinde bazı riskler de olabilir ama bunun ne gibi şeyler olduğunu doktorunuz gereken incelemelerden sonra size söyleyecektir.

İlik nakli nasıl yapılır?

Bu nakil işlemi böbrek nakli gibi bir işlem değildir, biraz daha teknik bir işlemdir.

Çoğunlukla, kök hücreler periferik ven yoluyla toplanır ve tüm prosedür kan veya trombosit bağışlamak gibidir. Bazı hastalarda vericiye genel anesteziyi içeren bazı işlemler uygulanabilir.

Verici için herhangi bir risk var mı?

Hayır, kemik iliği nakli bağışçısı için herhangi bir risk yoktur. Bağışçılar genellikle kök hücrelerin toplanmasından sonraki ertesi gün, günlük hayatına devam edebilirler.


Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.