Sağlık Hocası

Cilt Kanseri Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

31.08.2019
275

Cilt kanseri, cilt hücrelerinin kontrolden çıkarak anormal bir şekilde çoğalmasından kaynaklı bir durumdur. Çoğu zaman bunun sebebi güneşe gerektiğinden fazla maruz kalmaktır ancak farklı sebepleri de olabilir.

Cilt Kanseri Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Genel bakış

Cilt kanseri, anormal bir şekilde cilt hücrelerinin kontrolsüz bir şekilde büyümesidir. Sağlıklı hücreler düzenli bir şekilde büyür ve bölünürken, kanser hücreleri hızlı ve düzensiz bir şekilde büyür ve bölünür. Bu hızlı büyüme, benign (kanserli olmayan) veya malign (kanserli) olan tümörlerle sonuçlanır.

Üç ana cilt kanseri türü bulunmaktadır: Bazal hücreli karsinom, skuamöz hücreli karsinom ve melanom. Melanom olmayan cilt kanseri olarak da adlandırılan bazal hücre kanseri ve skuamöz hücre kanserleri, en sık gözlenen cilt kanseri tipleridir.

65 yaşına kadar yaşayan insanlar en az bir kere bazal hücre veya skuamöz hücre kanseri geliştirecektir. Melanom dışı cilt kanseri, erken tedavi edildiğinde yüksek oranda tedavi edilebilir.

Melanosit adı verilen pigment hücrelerinden oluşan melanom, cilt kanserinin en tehlikeli şeklidir ve cilt kanseri ölümlerinin çoğuna neden olur. Tedavi edilmeden bırakılır veya ileri bir aşamada teşhis edilirse, tedavi edilmesi oldukça zorlaşır ve diğer organlara bile yayılabilir.

Deri kanseri, dünyadaki tüm kanserlerin en yaygın şeklidir. Her beş insandan birinin yaşam boyu bu kanser türüne yakalanacağı tahmin edilmektedir. Neyse ki, erken teşhis ve tedavi edildiğinde hemen hemen her zaman deri kanseri tedavi edilebilir. Deri kanserinin ilk şüphesinde tıbbi yardım istemek başarılı tedavi için kritik öneme sahiptir.

Cilt kanseri nedenleri

Ultraviyole (UV) radyasyon, bir insanın kanser olmasına neden olan kanıtlanmış bir etkendir ve cilt kanserinin bir numaralı nedenidir. Bronzlaşma yataklarından gelen UV ışığı aynı derecede zararlıdır. Kış ayları boyunca güneş ışığına maruz kalmak, yaz aylarında maruz kalmış gibi tehlikelidir ve sizi kanserle yüzleştirebilir.

Çocukluk çağında bir kabarcıklı güneş yanığı, daha sonraki yaşamda melanom gelişme riskini iki katına çıkarır. Bir iç mekanda UV bronzlaşma seansı, kullanıcıların yüzde 67 oranında skuamöz hücreli karsinom ve yüzde 29 oranında bazal hücreli karsinom gelişme riskini artırmaktadır.

Deri kanserinin diğer daha az görülen nedenleri arasında X-ışınlarına maruz kalma, yanık veya hastalıklardan kaynaklanan izler ve belirli kimyasallara mesleki olarak maruz kalma sayılabilir.

Cilt kanseri belirtileri

Deri kanserinin en yaygın uyarı işareti ciltte bir değişiklik, tipik olarak yeni bir nokta büyümesi veya mevcut bir büyümedeki değişimdir. Bazı belirtiler aşağıda sıralanmıştır:

  • Bazal hücreli karsinom yüz, kulak ve boyunda küçük, pürüzsüz, inci gibi veya bal mumu şeklinde bir yumru gibi görünebilir. Gövde, kollar veya bacaklarda düz, pembe/kırmızı veya kahverengi renkli bir lezyon olarak da görünebilir.
  • Skuamöz hücreli karsinom, sert, kırmızı bir bölge veya kaşıntı, kanayan ve kabuklu hale gelebilecek kaba, pul pul düz bir lezyon olarak ortaya çıkabilir. Hem bazal, hem de skuamöz hücre kanserleri, genellikle cildin güneşe sık sık maruz kalan bölgelerinde meydana gelir. Ama her yerde de oluşabilir.
  • Melanom genellikle pigmentli bir yama veya yumru gibi görünmektedir. Düzensiz bir görünüme sahiptir.

Kimler risk altındadır?

Herhangi bir insan cilt kanseri olabilse de, risk kolayca yanabilen açık tenli, sarı veya kızıl saçlı cilde sahip olan insanlar için en büyük risktir. Daha koyu tenli kişiler de, riskleri oldukça düşük olmasına rağmen,bazıları yine de cilt kanserine duyarlıdır.

Diğer risk faktörleri arasında genetik faktörler veya kişisel cilt kanseri öyküsü bulunur. Dış mekanda iş yapanlar veya güneşli iklimlerde yaşayanlar da risk altındadır. Böbrek nakli ve diğer organ nakli yapılan hastaların genel insanlara kıyasla skuamöz hücreli karsinom geliştirme olasılığı 250 kat daha yüksektir.

Cilt kanseri tedavisi

Cilt kanseri biyopsi yapılarak teşhis edilir. Bu, daha sonra mikroskop altına yerleştirilen ve bir patolog tarafından incelenen bir doku numunesinin çıkarılmasıdır. Bazen, bir biyopsi tüm kanser dokusunu kaldırabilir ve başka bir tedaviye gerek yoktur. Bu kanserin tedavisi hastalığın tipine ve kapsamına bağlıdır. Bununla birlikte, ameliyat birçok cilt kanserini tedavi etmek için sıklıkla kullanılır.

Mohs ameliyatı (mikroskobik ameliyat), bazı melanom dışı cilt kanserlerini tedavi etmek için kullanılan bir tekniktir. Bu teknik, etkili bir şekilde kanser hücrelerini çıkarırken, en yüksek miktarda sağlıklı dokunun korunmasına izin verir. Sadece Mohs cerrahisinde özel olarak eğitilmiş bir dermatolojik cerrah tarafından yapılmalıdır.

Diğer tedaviler arasında kriyocerrahi (donma), ilaçlar (kemoterapi ve biyolojik yanıt değiştiricileri dahil), lazer tedavisi, radyasyon tedavisi ve yeni tedavi yöntemlerini içeren klinik çalışmalar bulunmaktadır. Deri kanseri tedavisi sıklıkla birden fazla tıbbi uzmanlık türü içerebilir.

Dermatoloji, plastik cerrahi, tıbbi onkoloji, patoloji veya radyasyon onkolojisinin özellikleri birleştirilebilir. Bu nedenle cilt kanseri teşhisi ve tedavisi için çok disiplinli bir ekip yaklaşımına sahip bir tıp merkezi bulmak önemlidir. Çok disiplinli bir ortamda, ekip üyeleri tanı konusunda birbirine danışır, tartışır ve karar verir. Hep birlikte, her cilt kanseri hastası için en uygun tedaviyi belirlerler.

Nasıl önlenir?

Açık havada yapılan pek çok aktivite sayesinde, güneşten kaçınmak çoğu zaman mümkün değildir. Hassas ciltlerin güneş ışığına maruz kalması, cilt kanseri riskini oldukça yükseğe çıkarmaktadır. Dünyanın bir çok yerinde profesyonel sağlık kuruluşları aşağıdaki önlemleri önermektedir:

  • Çok fazla güneş ışığından kaçınmalısınız.
  • UV korumalı güneş gözlüğü kullanmalısınız.
  • Koruyucu kıyafet ve şapka giymelisiniz.
  • 10:30 – 15:30 saatlerinde UV ışınlarının yoğun olduğu saatlerde güneş ışığından mümkün olduğunca uzak durmalısınız.
  • Cildinizde herhangi bir anomali ile karşılaşırsanız, vakit kaybetmeden hekiminize danışmalısınız.
  • Bir ebeveyn iseniz iyi bir rol model olmalı ve çocuklarınızı cilt kanserine karşı bilgilendirmelisiniz.

Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.